# Psychiatra Joanna Moncrieff: depresja nie wynika z niedoboru serotoniny, a leki nie działają tak, jak zakładano

> Zdrowie psychiczne · 12.11.2026

> Brytyjska profesor psychiatrii Joanna Moncrieff przez dekady badała leki przeciwdepresyjne i wnioskuje, że popularne tłumaczenie choroby nie znajduje potwierdzenia w danych.

## Moment olśnienia

Brytyjska profesor psychiatrii Joanna Moncrieff, która od ponad dwóch dekad prowadzi badania nad lekami psychiatrycznymi, określa swoje ustalenia mianem momentu olśnienia. Według jej opisu antydepresanty mogą pomagać pacjentom, ale nie w sposób, który przez lata przedstawiano w podręcznikach i gabinetach. (["To był moment olśnienia". Od 30 lat pomaga chorym na depresję. Obala popularny mit. "Działanie znieczulające" – Onet](https://wiadomosci.onet.pl/nauka/to-podejscie-zmienia-spojrzenie-na-psychiatrie-aktywne-placebo/3y8qf0v))

## Dowody dotyczące serotoniny

W 2022 roku Moncrieff wspólnie z zespołem badawczym opublikowała analizę, według której brak wiarygodnych dowodów łączących depresję z zaburzeniami poziomu serotoniny. Teza o tzw. braku serotoniny była jednym z najczęściej powtarzanych wyjaśnień działania leków przeciwdepresyjnych.

## Konsekwencje dla leczenia

Jeśli serotonina nie jest przyczyną choroby, wiele dotychczasowych założeń o tym, dlaczego leki poprawiają samopoczucie, wymaga weryfikacji. Część specjalistów uważa, że wyjaśnienie oparte na działaniu biochemicznym było zbyt uproszczone. Moncrieff zwraca uwagę, że jego popularność wynikała bardziej z marketingu niż z dowodów naukowych.

## Nowe spojrzenie na farmakoterapię

Sama badaczka podkreśla, że chodzi o rewizję sposobu tłumaczenia farmakoterapii pacjentom. Według niej klucz do leczenia depresji leży w czynnikach, które dotąd były traktowane drugoplanowo, a nie w samej chemii mózgu. Szczegółów tych czynników w materiale nie rozwinięto.

## Doświadczenie kliniczne

Moncrieff pracuje w klinice w ramach brytyjskiego systemu publicznego NHS, która pomaga osobom odstawiającym leki przeciwdepresyjne. Według niej doświadczenie z pacjentami, którzy chcą zakończyć terapię, pokazuje, że zagadnienie wymaga ostrożniejszego podejścia.

## Źródła

- ["To był moment olśnienia". Od 30 lat pomaga chorym na depresję. Obala popularny mit. "Działanie znieczulające" – Onet](https://wiadomosci.onet.pl/nauka/to-podejscie-zmienia-spojrzenie-na-psychiatrie-aktywne-placebo/3y8qf0v)

---
Pełna wersja: https://plusmedica.pl/artykuly/depresja-serotonina-joanna-moncrieff-analiza-2022